۱۳۹۷ يکشنبه ۳۱ تير
پست الکترونیک نقشه سایت انگلیسی
استوما
تاریخ به روزرسانی: 1393/07/23

بسم ا... الرحمن الرحيم

كنفرانس درون بخشي استوما چيست؟

 

تهيه وتنظيم . محمد خليل نخعي    

 

پرستار بخش جراحي بيمارستان امام رضا(ع) بيرجند93/5/10 -

 

 

 

 خداوندا باران رحمت تو هميشه در حال باريدن است تقصير خودمان است كه كاسه هايمان را برعكس گرفته ايم تاخيس نشويم. .

 

 

سوراخي است در جدار شكم كه از طريق آن روده كوچك و يا روده بزرگ به خارج از شكم راه مي يابند

و مواد دفعي از طريق آن دفع مي شوند.چون اين راه خروجي فاقد عضلات اسفنكتري براي كنترل خروج مواد

دفعي مي باشد بنابرين فرد كنترل ارادي روي دفع روده اي ندارد و لازم است از كيسه مخصوص جهت

جمع آوري مدفوع استفاده كند.

 محل و اندازه ي استوما به نوع بيماري و نوع عمل جراحي ويا شرايط فيزيكي (شكم بيمار) بستگي دارد.

استوما ممكن است دائم يا موقت باشد.

ايلئوستومي .بيرون گذاشتن روده باريك از جدار شكم براي خروج مواد دفعي .

كلستومي .بيرون گذاشتن روده بزرگ (كولون) از جدار شكم براي خروج مواد دفعي .

استوما ممكن است بيرون زده باشد ( استوماي غنچه اي ) يا صاف باشد ( استوماي فلاش)

در طول زندگي سايز استوما تغيير ميكند كه اين تغيير در 8-6 هقته بعد از جراحي قابل توجه است. اندازه كلستومي بعد از عمل جراحي بزرگ و متورم است كه با گذشت چندين هفته و بهبودي كامل اندازه آن كوچكتر خواهد شد . بنابراين يك بار درهفته بايد استوما را اندازه بگيريد و دهانه كيسه كلستومي را طبق سايز استوما با هم جفت نماييد.

 

 كلستومي چيست؟

 در انتهاي روده كوچك ، روده بزرگ وجود دارد . وبعد ركتوم يعني جايي كه مدفوع از آن خارج ميگردد. روده بزرگ از چند قسمت تشكيل شده است. كولون صعودي ، كولون عرضي ، كولون نزولي ، سيگموئيد 

در سرطان رود ه بزرگ . بايد قسمتي از روده كه درگير سرطان است برداشته گردد. اگر اين محل در ابتداي روده بزرگ باشد ميتوان قسمت درگير را برداشت و ابتدا را به انتها متصل كرد كه به اصطلاح ميگويند آناستوموز ميدهند.  

 

 اگر محل درگيري در انتهاي روده بزرگ باشد چه بايد كرد؟

 محل درگيري بايد برداشته شود اما چون روده كوتاه شده است و به مقعد نميرسد تا مدفوع را به خارج ببردانتهاي روده را به شكم مي اورن. مدفوع از شكم بيرون مي آيد و يك كيسه به آن وصل ميشود كه به آن كيسه كلستومي ميگويند. مجرايي كه بيرون آمده و روي شكم گذاشته اند استوما ناميد ه ميشود.

انواع كلوستومي                                                             كلستومي موقت : گاهي اوقات بايد به قسمتي از كولون استراحت داد تا التيام يابد و كولون دوباره بوسيله عمل جراحي سر جاي اولش برمي گردد كه ممكن است ماه ها ، سالها يا ماه ها طول بكشد.درتصادفات

كلستومي دائمي :اين نوع كلستومي در آينده به سر جاي اصليش برنمي گردد.

كلوستومي در چه قسمتهاي از رودها انجام مي شود

كلستومي صعودكننده : قسمتي از كولون صعودكننده درگير است و كلستومي زير دنده راست جايي زيرآپانديس باز ميگردد مدفوع مايع غليظ خواهد بود.

كلستومي عرضي : قسمتي از كولون عرضي را برداشته اند كه مدفوع مايع يا خميري شكل خواهد بود.

كلستومي نزولي و سيگموئيدي : قسمتي از كولون نزولي يا سيگموئيدي درگير شده است در اين وضعيت مدفوع كاملا شكل گرفته است .

مراقبت از استوما

انتهاي استوما هيچ عصبي ندارد و اگر لمسش كنيد دردناك نيست پس ترسي از لمس آن نداشته باشيد فقط مواظب باشيد كه لوازم تيز وارد آن نشود و آن را پاره ننمايد مثل كمربند ايمني يا سگك كمربند.

وقتي كلستومي را تميز ميكنيد ممكن است قطرات خون را ببينيدكه اين طبيعي است. مثل زماني كه شما مسواك ميزنيد و ممكن است خون بيايد.

چهار مشكل شايع پس از كلوستومي                       نفخ شكم ، بوي بد كيسه ، اسهال و يبوست است.

بيمار باد شكم را احساس ميكنيد اما قادر به ايست و عدم تخليه آن نيست. چند روز پس از جراحي مقدار باد دفعي بسيار زياد است .درمان:خوردن غذاآهسته با دهان بسته و جويدن زياد

مصرف كمتر غذاهايي كه باعث نفخ شكم ميشوند ( ماهي ، حبوبات ، شكلات ، آبجو ،خانواده كلم ، نوشابه هاي گازدار- ذرت- خيار- قارچ- اسفناج و تخم مرغ...)

. حبوبات را حتما روز قبل از مصرف خيس نماييد بعد در غذا بريزيد.

حركات روده ها به چه چيزي بستگي دارد؟

حركات روده به اين بستگي دارد كه چه مقدار از كولون در عمل جراحي برداشته شده است. اگر ميزان حركات روده زياد شود باعث اسهال ميگردد . اضطراب و استرس هاي رواني و احساسي ، ادويه ،پياز ، ميوه ، سبزيجات ، قهوه و آبجو باعث اسهال ميگردد.

سيب- موز- پنير- ماست- بادام زميني- ماكاروني- برنج- شير- سبزي وگل ختمي كرفس ، نارگيل و آجيل مدفوع را سفت مينمايد.

تخم مرغ و برنج پخته شده باعث كاهش حركات روده و يبوست ميگردد

ورزش هاي سبك باعث مي شود تا حركات روده افزايش يابد ومدفوع را خارج شود.

 چه غذاهايي بو را از بين مي برند؟

 جعفري- ماست- آب پرتقال- آب گوجه فرنگي واسفناج تازه است. آب فراوان بنوشيد 6-8 ليوان در روز .

دو هفته بعد ازجراحي غذاهاي كم فيبر بخوريد .

حتي اگر زمان غذا گرسنه نباشند غذا بخورند بدن به كالري بيشتري نسبت به قبل از عمل نياز داريد تابهبود يابيد قند وعسل به شير اضافه شود .بعد از دو هفته رژيم معمولي استفاده شود.

24-16 ساعت طول ميكشد تا غذا بعد از قورت دادن به استوما برسد پس خوب است غذاهاي جديد را در يك زمان خورد و اثر آن را روز بعد ديد.اگر غذا اثر بدي دارد فورا آن رانبايد رد كرد تاسه مرتبه آن راتكرار

كرد بعد از آن مطمئن شديد كه اثر بدي دارد ازآن نخوريد.

در 6-4 هفته اول بعد از عمل از برداشتن اجسام سنگين خودداري نماييد .

 در صورتيكه كاهش وزن در حدود 3-1 كيلوگرم در هفته اطلاع به  پزشك معالج .

 

لباس هاي زير گرم و نرم . كمربند شلوار رانبايد خيلي محكم بست ..

محدوديت كمي در ورزش كردن است حتي با استوما شناپياده روي وتنيس رفت.

ميتوان با كيسه يا بدون كلستومي براحتي حمام كرد ولي توجه داشت صابون به داخل محل كلستومي نرود بهتر است از صابونهاي بدون چربي استفاده گردد .

افرادجوان نگران ارتباط صميمي خود باهمسرشان هستند . توانايي براي دوست داشن ، تغيير نكرده است. احساستان رابيان كنن

. فعاليت جنسي ، بغل كردن و صحبت كردن به استوما آسيبي نميزند. براي شروع فعاليت جنسي و حاملگي به زمان نياز دارن تا بدن بااين تغيرات سازگار شود.

چند توصيه مهم براي بهبود رابطه جنسي:

هميشه اول كيسه كلستومي را خالي نماييد.

از كيسه هاي كوچكتر كه تهش بسته است استفاده نماييد.

 بعضي داروها در روده كوچك جذب ميشوند .هنگام مراجعه به پزشكاطلاع دادكه كلستومي دارن.

 استوما درهمه احوال چه ايستاده و چه خوابيده يا نشسته بايد توسط فرد قابل رويت باشد.                  انواع كيسه

سه نوع كيسه داريم كيسه هايي كه انتهاي آن باز است  اين كلستومي در نوع عرضي و صعودي كه ترشحات كم و غيرقابل پيش بيني است استفاده ميشود و ميتوان آن را خالي كرد .

كيسه اي كه انتهاي آن بسته است .اين نوع كيسه در نوع كلستومي نزولي و سيگموئيدي استفاده ميشود. اين كيسه يك بار مصرف است.

 كيسه كه دو قسمتي است يك قسمت دارد پايه كه به پوست اطراف استوما ميچسبد ويك كيسه كه به آن وصل ميشود و قابل جداشدن است . افرادي كه پوست حساس دارندبهتر است از اين نوع استفاده كنن

 تعويض ياتخليه كيسه كلستومي چه زماني انجام شود:

. هنگامي كه نصف حجم كيسه پرشد اقدام به تخليه و يا تعويض كيسه نمائيد. كيسه كلستومي بايد هر 4-7 روز عوض شود . اگر نشت ، خارش يا سوزش در زير كيسه پيداكرديد نيز كيسه را تعويض نماييد.

درتعويض به رنگ استوما، وجود تورم، وضعيت پوست اطراف استوما، مقدار و نوع ماده دفعي، وجود حساسيت به نوارچسب توجه كرد.

بهترين محل براي تخليه يا تعويض مي تواند توالت باشدنشستن روي صندلي وشستن دستهاوپوشيدن دستكش ميباشد . پوست اطراف استومارا با يك دست گرفته وبادست ديگر كيسه را به آرامي از پوست جدا كرد.

 با استفاده از آب گرم يا ليف پوست اگر ازاطراف استوما را تميز كرد. . پوست بايد خشك شود بعد كيسه جديد را چسباندپوست نبايد چرب باشد.

 

 فقط مواظب باشيد كه نوك تيز قيچي استفاده نكنيد كيسه را نبريد.

 ضد بوي مايع يا قرص ضد بو در كيسه جهت جلوگيري از اتشار بو مي شود استفاده كرد

در زمان چسباندن كيسه هواي داخل آن  را با فشار دادن بر رويش خارج نماييد.

به اَهستگي قسمت چسبناك را بر روي پوست از دهانه به طرف خارج فشار دهيد تا چروك خوردگي ها كاملا رفع گردد.

از مصرف كرم هاي مختلف و صابون هاي معطر روي استوما خودداري نماييد

كيسه هاي چند بار مصرف را بايد با آب سرد و صابون ملايم شسته ، آبكشي و خشك كرد.

هر زماني يكي از اتفاقت زير افتاد به پزشك مراجعه نماييد.

رنگ استوما به بنفش يا سياه تغيير كرد.

خونريزي زياد از دهانه استومايا وجود خون در كيسه

تورم غير عادي اطراف استوما

هر تغيير غير عادي درباره درد شكم يا استفراغ و تهوع

**************************************************************

چگونگي استفاده از كيسه كلستومي و لوازم جانبي آن

 
 
 

چگونه مي‏توان از كيسه‏هاي يك تكه استفاده نمود؟

1   خستين وسايل مورد نياز در يك مكان جمع‏آوري شود. اين وسايل شامل كيسه جديد، قيچي، خودكار، اندازه‏گير مخصوص استوما كه در جعبه كيسه‏ها موجود است، خمير در صورت نياز و كيسه يا سطل زباله، جهت دور انداختن وسايل استفاده شده مي‏باشد.

  2  برداشتن كيسه قبلي. براي برداشتن كيسه كافي است لبه‏هاي آن به آرامي از سمت بالا به پايين از پوست جدا شود. بايد پوست با يك دست حمايت شود تا آزار نبيند. در صورت استفاده از كيسه ته باز بايد گيره انتهاي آن را برداشت و براي مصرف مجدد نگاه داشت.

3   تميز كردن پوست اطراف استوما. براي تميز كردن پوست اطراف استوما بهتر است از آب و صابون ملايم يا شامپو بچه استفاده شود و اثري از صابون و چربي روي پوست اطراف استوما باقي نماند و پوست كاملاً خشك باشد.

4 اندازه‏گير استوما.سعي شود كوچك‏ترين دهانه كه با اطراف استوما متناسب است انتخاب گردد.

5  در مرحله بعد بايد اندازه مشخص شده را با استفاده از الگوي پشت چسب كيسه به وسيله قيچي جدا كرد و چسب كيسه را به آرامي و با دقت اطراف استوما قرار داد. دقت شود چسب با خود استوما در تماس نباشد.

      سپس بايد كاغذ پشت چسب كيسه را برداشت و آن را دور انداخت.

7   در صورت استفاده از خمير، خمير استومي نيز بايد اطراف استوما قرار گيرد.

8  دهانه چسب كيسه بايد در مركز استوما با دقت روي پوست اطراف استوما قرار گيرد و چسب روي پوست كمي ماساژ داده شود تا خوب به پوست بچسبد.

9  آويزان شدن كيسه به صورت مستقيم، در صورت باز بودن انتهاي كيسه بايد بسته شود و در صورت شيردار بودن كيسه بهتر است با چرخاندن شير تخليه از بسته بودن آن اطمينان حاصل گردد.

  كيسه‏ دو تكه آلترنا چيست؟

1-    در ابتدا قطر استوما توسط اندازه‏گير مخصوص، معين مي‏شود.

2-    سپس اندازه مورد نظر روي چسب پايه با قيچي مخصوص برش داده مي‏شود.

3-    در مرحله بعد كاغذ محافظ چسب پايه از روي آن برداشته مي‏شود.

4-    چسب پايه به آرامي و با دقت بر روي پوست اطراف استوما قرار مي‏گيرد و براي بهتر چسبيدن  كمي ماساژ داده مي‏شود.

5-    پس از اطمينان از باز بودن قفل مخصوص، كيسه بر روي چسب پايه قرار مي‏گيرد و با كمك انگشتان از پايين كيسه به سمت بالا حركت داده مي‏شود، در صورتي‏كه صداي كليك كوچكي شنيده شد، كيسه كاملا در جاي خود قرار گرفته است.

6-    سپس قفل مخصوص اتصال كيسه و چسب پايه بسته مي‏شود، مجددا با شنيدن صداي كليك، كيسه قفل شده است و نيازي به اعمال هيچگونه فشاري نيست.

7-    جهت برداشتن كيسه از روي چسب پايه، گيره كوچك روي قفل با انگشت فشار داده مي‏شود تا قفل باز شود.

8-    پس از باز شدن قفل، گيره به آرامي به سمت بالا و خارج كشيده مي‏شود تا كيسه از چسب‏پايه جدا شود. در اين حالت جدا كردن چسب‏پايه بسيار آسان است.

9-    براي برداشتن چسب پايه بايد ابتدا لبه‏هاي چسب به آرامي و با دقت از پوست جدا شود. سپس پوست با يك دست حمايت و چسب با دست ديگر از روي پوست برداشته مي‏شود.

چه مواردي موجب نشت از كيسه‏هاي استومي مي‏شود؟

عدم رعايت سايز و اندازه استوما در بريدن چسب پايه معمولاً موجب نشت خواهد شد. براي بريدن چسب پايه در سيستم‏هاي قابل برش بايد دقت زيادي داشت. اگر برش نسبت به سايز استوما تنگ باشد، با وارد كردن فشار به استوما موجب مشكلات پوستي و حتي عدم كاركرد مناسب استوما مي‏شود. از طرفي بزرگ بريدن نيز موجب نشت مدفوع و نفوذ آن به زير چسب و زود جدا شدن چسب پايه مي‏گردد.

بايد به اين موضوع توجه داشت كه تا هشت هفته اول پس از عمل جراحي استوما امكان تغيير سايز و جمع شدن دارد در نتيجه بهتر است بر اي نصب كيسه در چند هفته اول پس از جراحي، براي جلوگيري از نشت، استوما مرتب اندازه گيري شود.

.1 عدم تعويض چسب پايه براي مدت طولاني ريسك نشت را بالا مي‏برد؛ بنابراين بهتر است پس از طي مدت زمان مشخص، چسب پايه تعويض شود.

.2  استومايي كه در محل مناسب نباشد، ريسك نشت را بالا مي‏برد از اين رو بهتر است قبل از انجام عمل جراحي استوما به خوبي تعيين محل شود.

.3  يكي ديگر از علل نشت، جدا شدن چسب پايه هنگام فعاليت فيزيكي .4  خشك و تميز نبودن پوست هنگام نصب كيسه

.5  چين و چروك پوستي نيز ايجاد نشت مي‏كند.

.6  مشكلات پوستي اطراف استوما

.7 مناسب نبودن زاويه چسباندن

.8 عدم تعويض به موقع كيسه، .

.9 گرماي زياد هوا نيز موجب تعريق و جدا شدن چسب پايه و نشت مي‏گردد.

 

 

خدايا چنان كن سرانجام كار تو خوشنود باشي وما رستگار

 

تعداد بازدید: 6100
امتیازدهی
میانگین امتیازها:1 تعداد کل امتیازها:1